Kapitan zespołu siatkarzy czy siatkarek to wyjątkowa funkcja. Osoba, która ją pełni, często wyrasta na najważniejszego zawodnika czy zawodniczkę w drużynie. Czym powinien wyróżniać się kapitan siatkarzy? Jakie są jego obowiązki? Jakie ma przywileje? Poznaj najważniejsze fakty związane z tą funkcją oraz najważniejszych zawodników, którzy byli kapitanami siatkarskiej reprezentacji Polski.

Kapitan siatkarzy i jego obowiązki

Pierwsze zadanie kapitan siatkarzy ma jeszcze przed rozpoczęciem spotkania. Wtedy podpisuje bowiem protokół zawodów oraz reprezentuje swój zespół w losowaniu, które decyduje o tym, po której stronie siatki drużynie rozpocznie mecz i do kogo będzie należała pierwsza zagrywka. Specyficzne uprawnienia kapitan ma również na boisku. By jednak mógł je spełniać, musi się na nim po prostu znajdować.

Co zatem wtedy, gdy trener chce go ściągnąć z boiska i odesłać do kwadratu dla rezerwowych? Siatkarskie przepisy precyzują, że “trener lub sam kapitan wyznacza innego grającego zawodnika (…) do pełnienia funkcji kapitana”. W zasadach znalazło się jednak również jedno zastrzeżenie – kapitanem nie może być libero. Siatkówka niestety nie daje im takiej możliwości, ponieważ w niektórych ustawieniach libero nie ma na boisku. A kapitan, bez względu na to, ile jest setów, w siatkówce ma również zadania do spełnienia na parkiecie.

Kapitan siatkarzy jako jedyny z zawodników ma bowiem prawo do dyskusji z arbitrem. Mimo że w praktyce pretensje i zastrzeżenia do pracy sędziów ma większa liczba zawodników, a także szkoleniowcy, zgodnie z przepisami całą drużynę w takich sytuacjach powinien reprezentować jedynie kapitan. Stąd sędziowie często proszą zawodnika pełniącego tę funkcję o uspokojenie trenera lub kolegów. Czasami przez nich kapitan musi nawet oglądać żółtą kartkę.

Kapitan siatkarzy – jakie cechy powinny go wyróżniać?

Teoretycznym uprawnieniem kapitana, o którym mówią siatkarskie przepisy, jest także możliwość poproszenia o przerwę w grze dla swojej drużyny, a także decyzja o zmianie zawodnika. W praktyce te kompetencje należą jednak do trenera, nawet w amatorskich rozgrywkach kapitan bardzo rzadko podejmuje takie decyzje. Jego funkcja nie kończy się jednak z ostatnim gwizdkiem – po spotkaniu podpisuje bowiem ponownie protokół meczowy. W przypadku kontrowersji w gestii kapitana leży także złożenie oficjalnego protestu. W rozgrywkach na najwyższym poziomie kapitan zazwyczaj ma również obowiązek uczestniczenia w pomeczowej konferencji prasowej.

Jakie cechy powinny wyróżniać kapitana? Oczywiście musi prezentować odpowiedni poziom sportowy, w przeciwnym razie nie będzie bowiem zbyt często pojawiać się na boisku i jego funkcja będzie czysto teoretyczna. Na kapitana wybiera się zwykle charyzmatycznych zawodników, którzy cieszą się dużym szacunkiem kolegów z drużyny. Najczęściej obserwowany typ siatkarskiego kapitana to ambitny wojownik z charakterem, choć zdarzają się także zawodnicy nieco bardziej tonujący emocje.

Michał Kubiak – siatkarz z charakterem kapitanem kadry

Sporo przywódczych cech z pewnością posiada Michał Kubiak. Siatkarz występujący na pozycji przyjmującego od kilku lat jest kapitanem reprezentacji Polski i dobrze spisuje się w tej roli, zarażając zespół wolą walki i ambicją. To właśnie on był kapitanem drużyny, która w 2018 roku zdobyła mistrzostwo świata.

Przed Kubiakiem taki sam sukces w roli kapitana odniosło jeszcze dwóch polskich siatkarzy. Cztery lata wcześniej, w czasie turnieju rozgrywanego na polskich parkietach, kapitanem biało-czerwonych był Michał Winiarski, który mógł cieszyć się ze złotego medalu. Do pierwszego mistrzostwa świata w 1974 roku poprowadził natomiast Polaków Edward Skorek – kapitan siatkarzy słynnej drużyny Huberta Wagnera.

źródło zdjęcia: fivb.org